كينه و بدخواهى ديگران را از سينه خود درو كن تا بدخواهى برای تو از سينه ديگران ريشه كن شود.

حکمت 178 نهج البلاغه

«(النبی ﷺ) تَرَكَ النَّاسَ مِن ثَلاثٍ: كانَ لا يَذُمُّ أحَدا ولا يُعَيِّرُهُ، ولا يَطلُبُ عَثَراتِهِ ولا عَورَتَهُ، ولا يَتَكَلَّمُ إلاَّ فيما رَجا ثَوابَهُ».

«(پیامبر اکرم ﷺ) سه كار را در مورد مردم انجام نمى‌داد: 

◃ كسى را نكوهش و سرزنش نمى‌كرد، 

◃ لغزش‌ها و مسائل پنهانىِ افراد را پيجويى نمى‌كرد، 

◃و در موردى تكلّم مى‌فرمود كه اميد ثواب داشت».

  عيون أخبار الرضا : ج١ ص٣١٦ ح١

امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام:

«لَو سَكَتَ الجاهِلُ مَا اختَلَفَ النّاسُ»

 اگر جاهل سکوت می‌کرد، مردم اختلاف نمی‌کردند. 

بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۸۱

خَيْرُ النّاسِ عِنْدَ اللّه ِعَزَّوَجَلَّ اَقْوَمُهُمْ لِلّهِ بِالطّاعَةِ فيما لَهُ وَ عَلَيْهِ وَاَقْوَلُهُمْ بِالْحَقِّ وَ لَوْ كانَ مُرّا فَاِنَّ الحَقَّ بِهِ قامَتِ السَّماواتُ وَالاَْرْضُ؛

بهترين مردم نزد خداى متعال كسانى هستند كه در اطاعت از خدا استوارترند چه به‌سودشان باشد چه به ضررشان و حق‌گو باشند، هرچند تلخ باشد، زيراكه آسمان‌ها و زمين بر اساس حق استوار است.

بحارالأنوار، ج۳۲، ص۴۰۱

امام باقر عليه السلام :

اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَاللّه ِ اَشَدُّكُمْ اِكْراما لِحَلائِـلِهِمْ؛

گرامى ترين شما نزد خداوند، كسى است كه بيشتر به همسر خود احترام بگذارد.

وسائل الشيعه ، ج 15، ص 58 ، حدیث 6

 لِلمُرائِی أَربَعُ علامات یکسل إذا کانَ وَحدَهُ وَ ینشُطُ إِذا کانَ فِی النَّاسِ وَ یزِیدُ فِی العَمَل إِذا أُثنی عَلَیه وَ ینقُصُ مِنهُ إِذا لَم یثنَ عَلَیه؛

 ریا کار چهار نشانه دارد: در تنهایی بی حال است، در میان مردم کوشا و فعّال، اگر در کاری از او ستایش کنند، آن را بیشتر انجام می دهد و اگر ستایش نکنند، کم انجام می دهد (و در روایت دیگر فرمود دوست دارد که در هر کاری ستایش شود).

میزان الحکمة، ج 4، ص 1949.

نكته معرفتي آیه الله جوادی‌آملی:

واقعیت این است که اگر دارایی زیاد و آسایش و رفاه برای انسان ها خوب و مناسب شاَن آنها بود، خدای متعال این دارایی زیاد و آسایش و رفاه را برای محبوب‌ترین بندگان خودش قرار می داد. و چه کسی محبوب تر ازپیامبر اهل بیت علیهم السلام نزد خداوند مي باشند؟ اما سيره و سنت پيامبر و امامان عليهم السلام زندگي همراه با هجرت و جهاد بود. و لذت هاي زندگي آنها با زحمت ها همراه بود.

با نگاهی واقع بینانه همه انسان هاي موفق و اولياي الهي آمیختگی « لذت و زحمت » در زندگي فردي و اجتماعي آنان به خوبی مشهود است.

نمونه هاي قرآني:

آمیختگی « لذت و زحمت » و داستان فرزند آوری حضرت مریم (سلام‌الله علیها) :

«وَ هُزِّي‌ إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا» (سوره مریم،آیه 25)

در حالي كه حضرت مريم سلام الله عليها پس از تولد حضرت عيسي عليه السلام نياز به كمك و مراقبت داشت. خداوند زحمت تكان دادن شاخه درخت خرما به او توصيه مي كند تا از لذت رطب تازه بهره مند شود.

درباره حضرت موسی علیه السلام در قرآن می خوانیم:

« فَسَقى‌ لَهُما ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقالَ رَبِّ إِنِّي لِما أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقيرٌ» (قصص/24)

پس از تحمل زحمت آب دادن به گوسفندان دو دختر حضرت شعیب (ع) به سوى سايه برگشت و گفت: «پروردگارا، من به هر خيرى كه سويم بفرستى سخت نيازمندم.»
و از آن پس بود که خداوند شرایط ازدواج و کار و مسکن را فراهم آورد.

در باره پیامبر صلی الله علیه و آله نیز در قرآن می خوانیم:

«فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ وَ إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ‌» (انشراح/7)

«چون از كارى فارغ شدى در كارى ديگر زحمت بكش.»

اگر به خوبی باور داشته باشیم.آمیختگی لذت و زحمت همیشه در زندگی ساری و جاری است . با آمادگی ذهنی قبلی و تعدیل انتظارات در فراز ونشیب های زندگی آستانه تحمل ما بالا می رود و به مقام اولیای الهی و آرامش و اطمینان نفس آنان نزدیک می شویم.

به ویژه در این روزهای اول سال نو و شرایط جهاد بزرگ بیش از هر زمان دیگر نیاز به مدیریت آمیختگی لذت و زحمت داریم . تا از همه آن چه خداوند برای اولیای خاص خودش در دنیا وآخرت مقدر است بیش از پیش بهره مند باشیم .
به توفیق الهی

برگرفته از بیانات درس تفسیر حضوری استاد

یه بیتی هست که میگه:
چوب این حجم از محبّت،
می کُشد آخر مرا،
باز هم مانند سابق،مهربانی میکنم…!

آدم‌های مهربون،"عزیزکرده خدان"…
اذیتشون نکنید…
خودشون نمیتونن انتقام بگیرن،
نه راهشو بلدن،
نه اصلا توانشو دارن،
ولی…!
خدا عوضش واسشون جبران میکنه…
خدا حواسش بهشون هست…

در منزل دوستی که پسرش دانش‌آموز ابتدایی و داشت تکالیف درسی‌اش را انجام میداد بودم

زنگ منزل را زدند و پدر بزرگ خانواده از راه رسید.
پدربزرگ با لبخند، یک جعبه مداد رنگی به نوه اش داد و گفت: این هم جایزۀ نمرۀ بیست نقاشی‌ات.

پسر ده ساله، جعبۀ مداد رنگی را گرفت و تشکر کرد
و چند لحظه بعد گفت:
بابا بزرگ
باز هم که از این جنس‌های ارزون قیمت خریدی
الان مداد رنگی‌های خارجی هست که ده برابر این کیفیت داره.

مادر بچه گفت:
می‌بینید آقاجون؟
بچه‌های این دوره و زمونه خیلی باهوش هستند.
اصلا نمی‌شه گولشون‌زد و سرشون کلاه گذاشت.

پدربزرگ چیزی نگفت.

برایشان توضیح دادم که این رفتار پسر بچه نشانۀ هوشمندی نیست،
همان طور که هدیۀ پدربزرگ برای گول زدن نوه‌اش نیست.

و این داستان را برایشان تعریف کردم

آن زمان که من دانش‌آموز ابتدایی بودم،
خانم بزرگ گاهی به دیدن‌مان می‌آمد و به بچه‌های فامیل هدیه می‌داد،
بیشتر وقت‌ها هدیه‌اش تکه‌های کوچک قند بود.

بار اول که به من تکه قندی داد
یواشکی به پدرم گفتم: این تکه قند کوچک که هدیه نیست

پدرم اخم کرد و گفت: خانم بزرگ شما را دوست دارد
هر چه برایتان بیاورد هدیه است،

وقتی خانم بزرگ رفت،
پدر برایم توضیح داد که در روزگار کودکی او، قند خیلی کمیاب و گران بوده و بچه‌ها آرزو می‌کردند که بتوانند یک تکه کوچک قند داشته باشند.

خانم بزرگ هنوز هم خیال می‌کند که قند، چیز خیلی مهمی است.
بعد گفت: ببین پسرم
قنددان خانه پر از قند است،

اما این تکه قند که مادرجان
داده با آنها فرق دارد،
چون نشانۀ مهربانی و علاقۀ او به شماست.
این تکه قند معنا دارد ،
آن قندهای توی قنددان فقط شیرین هستند
اما مهربان نیستند.

وقتی کسی به ما هدیه می‌دهد،
منظورش این نیست که ما نمی‌توانیم، مانند آن هدیه را بخریم،
منظورش کمک کردن به ما هم نیست.
او می‌خواهد علاقه‌اش را به ما نشان بدهد
می‌خواهد بگوید که ما را دوست دارد
و این، خیلی با ارزش است.

این چیزی است که در هیچ بازاری نیست
و در هیچ مغازه‌ای آن را نمی‌فروشند.

چهل سال از آن دوران گذشته است و من هر وقت به یاد خانم بزرگ و تکه قندهای مهربانش می‌افتم،
دهانم شیرین می‌شود،
کامم شیرین می‌شود،
جانم شیرین می‌شود..

ﻫﻤﻪ ﯾﺎﺩ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﻫﻤﻪ ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺯﯾﺒﺎ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﻨﺪ؛ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﯾﮏ ﻋﺎﺩﺗﻪ ﺍﻣﺎ ﺯﯾﺒﺎ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮﺩﻥ ﯾﮏ ﻓﻀﯿﻠﺖ.

“لیلة الرغائب” به چه معناست؟

واژه «رغائب» جمع «رغیبة» به معنای چیزی که مورد رغبت و میل است و نیز به معنای عطا و بخشش فراوان می‌باشند. بنابر معنای نخست «لیله الرغائب» شبی است که میل و توجه به عبادت و بندگی در آن بسیار است و بندگان خدا در این شب گرایش زیادی به رفتن به در خانه خدا و ارتباط و انس با او دارند.

بر پایه معنای دوم «لیله الرغائب» شبی است که در آن عطاء و بخشش خدا بسیار است و بندگان خداوند با رو آوردن به بارگاه خدا و خشوع در برابر بزرگی خدا، شایسته دریافت انعام و عطا و بخشش بی‌کرانهٔ خدا می‌شوند.